"Nijntje voor volwassenen"

Dat was natuurlijk wel even wennen voor de meeste ambtenaren.
De veelzijdige kunstenaars Marcello en Els, bekend van o.a. de voetbalportretten van de ADO Den Haag spelers, hebben een nieuwe activiteit; Beleid met Beeld.
Het begon allemaal zo’n jaar geleden, in 2010, toen de kunstenaars werden gevraagd om hun medewerking te verlenen aan de oplossing van een complex ict-vraagstuk bij de overheid. Met een groep hoge ambtenaren wordt er dagen gebrainstormd en wordt de metafoor e-Topia bedacht.
Met een combinatie van heel simpele pictogrammen - Nijntje voor volwassenen, zoals Marcello die noemt - en ‘gewone’ illustraties wordt het hele traject vormgegeven.
De bekende saaie structuurschema’s en obligate grafieken komen in de eerste vormgevingslaag absoluut niet voor. Dat was natuurlijk wel even wennen voor de meeste ambtenaren. Een website en het e-Topia magazine waren het gevolg. Bovendien verliep de besluitvorming vele malen sneller dan van te voren verwacht, een geweldig resultaat!

Tijd is geld
Het is eigenlijk heel éénvoudig, je fileert een probleem maar maakt het meteen leuk en inzichtelijk met vrolijk gekleurde plaatjes.
Je kan het zo zien dat je een complexe situatie terugbrengt tot een begrijpelijk soort van stripverhaal. De oplossing is dan vaak al een stuk dichterbij, want je vermijdt ellenlange discussies in de opstartfase en je geeft het team een duidelijke handvat voor de uitwerking. Het huidige kabinet-Rutte mag in de kunst vooral een bezuinigingspost zien. Voorlopig hebben Marcello en Els de overheid juist geholpen om te bezuinigen! Dat is pas kunst. De groep kwam veel sneller tot een oplossing. Er werd zo heel veel tijd bespaard.
Dat tijd geld is weet iedereen, juist in deze crisis heel belangrijk.
De opdrachten bleven niet uit. Ministeries en bedrijven weten nu dat Beleid met Beeld ook net zo goed Management met Beeld of bijvoorbeeld Bezuinig met Beeld zou kunnen heten.

Rembrandt, mijn voorbeeld
Je moet als kunstenaar natuurlijk wel bereid zijn om mee te denken met dit soort opdrachtgevers anders wordt het nooit een goede match. Je denkt ook net even anders, je draait dingen om en zet de denkwereld van een ambtenaar of zakenman af en toe even helemaal op z’n kop. Dat blijkt heel verfrissend te werken tijdens vergaderingen. De "Jan Mulder functie" noemt Marcello dit. Maar de tekeningen blijven natuurlijk de hoofdzaak. Marcello ziet dan ook geen tegenstelling tussen vrije kunst en werken in opdracht. In tegendeel.
Kijk naar Rembrandt, mijn voorbeeld zowel in zaken als in tekenen. Waar Els en ik mee bezig zijn is geheel in de traditie van de 17e eeuwse kunstenaars. Toen werkten alle kunstenaars in opdracht. Denk maar eens aan de duizenden portretten gemaakt voor de adel, de kerk en de steenrijke kooplieden.
Men realiseert het zich vaak niet, maar de Nachtwacht was gewoon een geschilderd groepsportret, een soort elftalfoto zeg maar.
We doen dat wat je hoort te doen als kunstenaar: iemand blij maken met een afbeelding.